“AVONDEN OP HET LANDGOED” VERDEELT DE CRITICI

MAAR VINDT ZIJN LEZERS

Het vorige maand verschenen dagboek “Avonden op het Landgoed. Op reis met Gerard Reve” zorgt voor verdeeldheid onder recensenten en andere beroepslezers.
Naast te verwachten gemakzuchtige interpretaties – Mortier wil een slaatje slaan uit de welig tierende Reve-industrie. Hij rekent af met een literaire pappie, ziet zich als een ‘zoon’ van de overleden volksschrijver, en andere pseudo-Oedipale speculaties – vindt het document ook zijn weg naar ernstiger lezers.

Deze laatsten kunnen wel ‘doorlezen’ en vatten de ambivalenties die de tekst verwoordt niet op als een neveneffect dat de 'ware bedoelingen' van de auteur zou verraden.

“’Avonden op het Landgoed’ is een beklijvend boekje,” meldt Bart Vanegeren in diens inleiding bij de voorpublicatie in Humo. “Niet alleen wegens de schier onvoorstelbare feiten, maar ook wegens Mortiers scherpzinnige analyse van leven, werk en psychologie van Gerard Reve.”

“Een dergelijk scherp portret bestond bij mijn weten nog niet in de secundaire literatuur over Reve,” meent Jeroen Vullings in ‘Vrij Nederland.' “Ook legt Mortier, openlijker dan andere scribenten, bloot wat vriendschap met Reve inhield: het accepteren van de volledige dominantie van Reve, totdat je laatste restje zelfrespect verdwenen is… Waarschijnlijk door Mortiers diep doorvoelde behoefte om ‘wat af te kicken van de volksschrijver’ zijn we een portret rijker dat het herlezen meer dan waard is.”

“Het bijzondere is dat Mortier zijn verslag zo’n draai weet te geven, dat het véél meer wordt dan aapjes kijken”, schrijft het cultuurblog Woest en Ledig. “Avonden op het Landgoed is dan ook niet het zoveelste boekje dat is uitgegeven als opvulling van de leegte die is ontstaan na het verscheiden van de zelfgekroonde Volksschrijver: ‘Nu met nog meer grappen’. Het is vooral een serieuze en respectvolle poging om één van de grootste Nederlandse auteurs van de vorige eeuw te begrijpen. Een zeer geslaagde poging, dat ook nog eens. Verplichte kost voor alle Revianen.”

“Het is goed dat Mortier die ontluistering aanbiedt in de liefdevolle omarming van een bewonderaar,” besluit Coen Peppelenbos, na enig naar adem happen, op de site van Literair Nederland, “want ook de laatste jaren van Reve moeten beschreven worden en dan lees ik het liefst een boek dat Reve niet louter reduceert tot een potsenmaker.”

“Ontluisterend en ontroerend tegelijk”, noemt dichter op zijn blog en vertaler Kees Klok het dagboek. “De pissige, verongelijkte toon waarop Janet Luis er in het NRC-Handelsblad over schreef is volstrekt onterecht.”

Links
Woest en Ledig
Literair Nederland (en Vlaanderen)
Vrij Nederland