“EEN ONTSNAPPINGSKUNSTENAAR” VOORGESTELD

ERWIN MORTIER SCHRIJFT ESSAY BIJ KORTVERHAAL FRANZ HELLENS

In het Antwerpse Letterenhuis zijn op 1 oktober drie nieuwe afleveringen in de Belgica-reeks van Uitgeverij Voetnoot voorgesteld. De reeks,  onder de hoede van, ‘papieren man’ Dirk Leyman, brengt Franstalige en Nederlandstalige Belgische literatuur onder de aandacht. Naast nieuw werk van hedendaagse auteurs diept het boek ook minder bekende of zelfs ronduit vergeten Belgische auteurs uit onze rijke literaire memorie op.


Zo schreef Erwin Mortier een inleidend essay bij het in 1985 door Leonard Nolens uitmuntende vertaalde kortverhaal Tussen de tuin en de straat van Franz Hellens. Een fragment:


‘Onbegrip van ouders voor de ideeën- en verbeeldingswereld van hun kinderen heeft klaarblijkelijk ook voordelen. Het creëert de ruimte van de eenzaamheid waarin die kinderen hun volle vrijheid kunnen ontplooien. Het kind, de adolescent, het wezen dat tot een bepaalde leeftijd nog niet helemaal tot de mensheid wordt gerekend, is zonder twijfel zelf een creatie van de burgerij van de negentiende en de vroege twintigste eeuw. In bepaalde opzichten is het artistieke erfgoed van deze kaste een ongewild bijproduct van haar eigen schepping van die ‘ruimte van het kind’. Enerzijds is het jonge gebroed voor de burgerij een bundel nog ongereguleerde driften en impulsen die door moraal en opvoeding in goede banen moet worden geleid. Anderzijds wordt het kind letterlijk speelruimte gegund, kan het zich in zijn ‘ongedefinieerdheid’ tal van rollen aanmeten als voorbereiding op het ‘echte’ leven waarin men vroeg of laat voor een vaste betrekking zal moeten kiezen.  In het domein van het kind-zijn moet de jonge Hellens het genot hebben ontdekt niet tot een ‘identische’ verhouding met zichzelf en de dingen veroordeeld te zijn, de kiem van alle poëzie. Ongeveer alle francofone Vlaamse schrijvers hebben in hun werk die kinderlijke ruimte geëvoceerd. Een van de laatste en tegelijk meest sublieme voorbeelden is Suzanne Lilars Une enfance Gantoise.’



De andere nieuwe titels in de reeks zijn: De nevelkathedraal, een verhaal van Paul Willems, vertaald door Hans van Pinxteren en Kiki Coumans, en Weltschmerz voor Dummies, nieuw proza van Jan van Loy